{"id":"wos-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad/Temat 3","paper_id":"wos-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona","number":"Temat 3","points":null,"ptype":"open","subject":"wos","category":"matura","year":2026,"month":"czerwiec","level":"rozszerzona","text":"Temat 3.\nScharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji Konwencji\no prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.\nna temat nr\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nEWOP-R0_100\nBRUDNOPIS (nie podlega ocenie)\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015\nWIEDZA\nO SPOŁECZEŃSTWIE\nPoziom rozszerzony\nFormuła 2015","answer":null,"answer_text":"Temat 3.\nAspekty tematu:\n1) Przedstawienie - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku i Konstytucji RP\n- praw dziecka wynikających generalnie z praw człowieka (dotyczące wszystkich, nie tylko\ndzieci):\n- uznanie, że źródłem praw i wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka,\n- wskazanie na prawa o charakterze osobistym: prawo do życia, prawo do uzyskania\nobywatelstwa, do tożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do wypowiedzi, do\nswobody myśli, wyznania i sumienia, prawo do prywatności itd.\n- wskazanie na prawa o charakterze politycznym inne niż dostępne po uzyskaniu\npełnoletniości: prawo do informacji, do swobodnego zrzeszania się, do pokojowych\nzgromadzeń,\n- wskazanie na prawa socjalne: do ochrony zdrowia, systemu zabezpieczenia społecznego,\ndo wypoczynku i czasu wolnego, uczestnictwa w życiu kulturalnym i artystycznym;\n2) Przedstawienie - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku i Konstytucji RP\n- praw podmiotowych dzieci:\n- dobro dziecka najważniejsze przy postępowaniu władz publicznych,\n- prawo do nauki, a w Polsce - do bezpłatnej nauki w szkołach publicznych do 18. roku\nżycia,\n- ochrona przed przemocą, wyzyskiem (w jakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym\ni seksualnym), okrucieństwem i demoralizacją;\n- zakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za granicę, szczególne prawa\nochrony w czasie konfliktów zbrojnych;\n- podejmowanie działań w celu ochrony dzieci przez nielegalnym używaniem narkotyków\ni psychotropów;\nZasady oceniania rozwiązań zadań\n- w sytuacji pozbawienia opieki rodzicielskiej prawo do opieki i pomocy władz publicznych,\nszczególna troska o dzieci niepełnosprawne, prawo do pozostawania - o ile to możliwe -\npod opieką swych rodziców;\n3) Przedstawienie specyfiki polskich regulacji dotyczących praw dziecka\n- przepisy Konwencji o prawach dziecka dotyczące prawa do informacji, do wypowiedzi, do\nswobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego zrzeszania się, do pokojowych\nzgromadzeń, do prywatności zostały przez Polskę przyjęte, ale z zastrzeżeniami, że prawa\nte realizowane są z poszanowaniem władzy rodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami\ni tradycjami dotyczącymi miejsca dziecka w rodzinie;\n- unormowania z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konstytucji RP: wzajemny\nszacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko, prawo dziecka do\nwychowania przez rodziców z poszanowaniem jego godności i praw, prawo do decydowania\ni składania oświadczeń woli, ale po wysłuchaniu opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla\njego dobra; prawo do bycia wysłuchanym przez rodziców i do tego, by podejmując decyzje\nw sprawie dziecka w miarę możliwości uwzględnili oni zdanie dziecka (Konstytucja RP) i jego\nrozsądne życzenie (k.r. i o.);\n4) Przedstawienie systemów ochrony praw dziecka\n- system międzynarodowy: Komitet Praw Dziecka, do którego państwa-strony przedkładają\nsprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci);\n- system krajowy: instytucja Rzecznika Praw Dziecka; inny typ procesu karnego wobec\nnieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza najcięższymi przestępstwami\npopełnianymi przez niepełnoletnią młodzież): środki wychowawcze i poprawcze; uprawnienia\nsądów opiekuńczych ze względu na dobro dziecka.","solution":null,"image":"img/wos-2026-czerwiec-matura-stara-rozszerzona/zad-Temat_3.webp","solution_image":null,"topics":null,"page_from":22,"source":"ocr","answer_source":null,"answer_text_source":"ocr","solution_source":null,"text_source":"ocr","source_label":"WOS · Matura · czerwiec 2026 (rozszerzona)","subject_label":"WOS","category_label":"Matura","text_html":"<p>Temat 3.<br>Scharakteryzuj prawa dzieci i system ich ochrony, odnosząc się do regulacji Konwencji<br>o prawach dziecka oraz polskiego prawa konstytucyjnego i rodzinnego.<br>na temat nr<br>EWOP-R0_100<br>EWOP-R0_100<br>EWOP-R0_100<br>EWOP-R0_100<br>EWOP-R0_100<br>BRUDNOPIS (nie podlega ocenie)<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2015<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2015<br>WIEDZA<br>O SPOŁECZEŃSTWIE<br>Poziom rozszerzony<br>Formuła 2015</p>","answer_text_html":"<p>Temat 3.<br>Aspekty tematu:</p>\n<ol><li>Przedstawienie - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku i Konstytucji RP</li></ol>\n<ul><li>praw dziecka wynikających generalnie z praw człowieka (dotyczące wszystkich, nie tylko</li></ul>\n<p>dzieci):</p>\n<ul><li>uznanie, że źródłem praw i wolności jest przyrodzona i niezbywalna godność człowieka,</li><li>wskazanie na prawa o charakterze osobistym: prawo do życia, prawo do uzyskania</li></ul>\n<p>obywatelstwa, do tożsamości, zakaz nieludzkiego traktowania, prawo do wypowiedzi, do<br>swobody myśli, wyznania i sumienia, prawo do prywatności itd.</p>\n<ul><li>wskazanie na prawa o charakterze politycznym inne niż dostępne po uzyskaniu</li></ul>\n<p>pełnoletniości: prawo do informacji, do swobodnego zrzeszania się, do pokojowych<br>zgromadzeń,</p>\n<ul><li>wskazanie na prawa socjalne: do ochrony zdrowia, systemu zabezpieczenia społecznego,</li></ul>\n<p>do wypoczynku i czasu wolnego, uczestnictwa w życiu kulturalnym i artystycznym;</p>\n<ol><li>Przedstawienie - na podstawie Konwencji o prawach dziecka z 1989 roku i Konstytucji RP</li></ol>\n<ul><li>praw podmiotowych dzieci:</li><li>dobro dziecka najważniejsze przy postępowaniu władz publicznych,</li><li>prawo do nauki, a w Polsce - do bezpłatnej nauki w szkołach publicznych do 18. roku</li></ul>\n<p>życia,</p>\n<ul><li>ochrona przed przemocą, wyzyskiem (w jakimkolwiek aspekcie, także ekonomicznym</li></ul>\n<p>i seksualnym), okrucieństwem i demoralizacją;</p>\n<ul><li>zakaz handlu dziećmi, transferu czy nielegalnego wywozu za granicę, szczególne prawa</li></ul>\n<p>ochrony w czasie konfliktów zbrojnych;</p>\n<ul><li>podejmowanie działań w celu ochrony dzieci przez nielegalnym używaniem narkotyków</li></ul>\n<p>i psychotropów;<br>Zasady oceniania rozwiązań zadań</p>\n<ul><li>w sytuacji pozbawienia opieki rodzicielskiej prawo do opieki i pomocy władz publicznych,</li></ul>\n<p>szczególna troska o dzieci niepełnosprawne, prawo do pozostawania - o ile to możliwe -<br>pod opieką swych rodziców;</p>\n<ol><li>Przedstawienie specyfiki polskich regulacji dotyczących praw dziecka</li></ol>\n<ul><li>przepisy Konwencji o prawach dziecka dotyczące prawa do informacji, do wypowiedzi, do</li></ul>\n<p>swobody myśli, wyznania i sumienia, do swobodnego zrzeszania się, do pokojowych<br>zgromadzeń, do prywatności zostały przez Polskę przyjęte, ale z zastrzeżeniami, że prawa<br>te realizowane są z poszanowaniem władzy rodzicielskiej, zgodnie z polskimi zwyczajami<br>i tradycjami dotyczącymi miejsca dziecka w rodzinie;</p>\n<ul><li>unormowania z Kodeksu rodzinnego i opiekuńczego oraz Konstytucji RP: wzajemny</li></ul>\n<p>szacunek i wspieranie się z rodzicami; akt urodzenia i nazwisko, prawo dziecka do<br>wychowania przez rodziców z poszanowaniem jego godności i praw, prawo do decydowania<br>i składania oświadczeń woli, ale po wysłuchaniu opinii i zaleceń rodziców formułowanych dla<br>jego dobra; prawo do bycia wysłuchanym przez rodziców i do tego, by podejmując decyzje<br>w sprawie dziecka w miarę możliwości uwzględnili oni zdanie dziecka (Konstytucja RP) i jego<br>rozsądne życzenie (k.r. i o.);</p>\n<ol><li>Przedstawienie systemów ochrony praw dziecka</li></ol>\n<ul><li>system międzynarodowy: Komitet Praw Dziecka, do którego państwa-strony przedkładają</li></ul>\n<p>sprawozdania; UNICEF (Fundusz NZ na rzecz Dzieci);</p>\n<ul><li>system krajowy: instytucja Rzecznika Praw Dziecka; inny typ procesu karnego wobec</li></ul>\n<p>nieletniego - przed sądem rodzinnym; inny typ kar (poza najcięższymi przestępstwami<br>popełnianymi przez niepełnoletnią młodzież): środki wychowawcze i poprawcze; uprawnienia<br>sądów opiekuńczych ze względu na dobro dziecka.</p>","solutions":[]}